Kiedy rodzi się wcześniak

970


Czy wcześniaki się szczepi?

Tak. Różnica w kalendarzu szczepień dzieci urodzonych przedwcześnie w porównaniu z dziećmi urodzonymi o czasie jest taka, że wcześniakom podaje się dodatkową dawkę szczepionki przeciw WZW typu B. 

Wracając do czasu, jaki wcześniaki spędzają w szpitalu, może to być nawet kilka miesięcy?

Tak. Zazwyczaj jest tak, że wcześniak wychodzi do domu blisko planowanego terminu narodzin. Czyli jeśli dziecko rodzi się 12 tygodni wcześniej, to bardzo często ten czas, kiedy musi dojrzeć, pokrywa się mniej więcej z czasem, jaki powinna jeszcze trwać ciąża. Czyli opuszcza szpital mniej więcej po trzech miesiącach. Zdarza się, że z powodu infekcji ten czas może się wydłużyć.

W przypadku dużych wcześniaków jest nieco inaczej, bowiem gdy dziecko rodzi się przykładowo w 36 tygodniu ciąży i jest wydolne oddechowo i krążeniowo, to nierzadko czas hospitalizacji się nie wydłuża, jednak dzieci po wyjściu z oddziału mają zaplanowaną kontrolę w poradni neonatologicznej. 

Czyli po wyjściu ze szpitala wcześniak pozostaje pod opieką specjalistów?

Tak. Wszelkie zalecenia najczęściej rodzice otrzymują przy wypisie i są uwarunkowane stanem dziecka. Niemniej najczęściej wcześniaki po opuszczeniu szpitala mają zalecaną kontrolę w poradni neonatologicznej bądź poradni patologii noworodka. Jakość rozwoju dzieci powinna być monitorowana do trzeciego roku życia, ze szczególnym uwzględnieniem pierwszych 24 miesięcy wieku korygowanego.

Pod opieką okulisty pozostają dzieci urodzone przed 32 tygodniem ciąży, urodzone przed 36 tygodniem ciąży z wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrastania, leczone z zastosowaniem intensywnej tlenoterapii oraz dzieci urodzone poniżej 35 t.c. po przebytym ciężkim niedotlenieniu okołoporodowym.

Dzieci, które urodziły się skrajnie niedojrzałe pozostają pod opieką  kardiologa, fizjoterapeuty, neurologa czasem neurologopedy. Im bardziej skrajny wcześniak, tym bardziej kompleksowej opieki wymaga.

Niekiedy wcześniactwo pozostawia komplikacje na resztę życia?

Niestety tak. U części dzieci pojawiają się powikłania. Niekiedy wskutek urodzenia dziecka skrajnie niedojrzałego mogą wystąpić:  dysplazja oskrzelowo – płucna, retinopatia wcześniacza czyli proliferacyjna choroba siatkówki, która prowadzi do rozwoju nieprawidłowych naczyń w siatkówce i ciele szklistymi, w najgorszym wypadku skutkuje nawet ślepotą. U części dzieci mogą wystąpić zaburzenia widzenia lub zez. 

Ponadto może wystąpić krwawienie śródczaszkowe, martwicze zapalenia jelit, drożny przewód tętniczy wymagający zamknięcia farmakologicznego lub operacyjnego. Istnieją powikłania, które niestety mogą prowadzić do trwałego upośledzenia umysłowego i psychomotorycznego.

Zdarza się jednak, że skrajne wcześniaki doganiają rówieśników? 

Na szczęście tak. Większość wcześniaków „dogania” swoich rówieśników. 

Na co powinni zwracać szczególną uwagę rodzice wcześniaków, już po opuszczeniu przez nie szpitala?

Bardzo pomocny może być monitor bezdechu. Zaleca się stosowanie go nawet do pierwszego roku życia, szczególnie u tych dzieci, u których były liczne spadki saturacji w trakcie pobytu na oddziale, bądź w rodzinie występował zespół nagłej śmierci niemowląt. Takie monitory można kupić w sklepach medycznych stacjonarnych, przez internet lub wypożyczyć.

Jeśli chodzi o codzienne funkcjonowanie, to temperatura w pomieszczeniu, w którym przebywa dziecko, powinna być w granicach 21- 22 stopni, a w trakcie kąpieli w granicach 25 stopni. W przypadku wcześniaków na pewien czas warto ograniczyć odwiedziny znajomych i pomyśleć o szczepieniu rodziców i rodzeństwa przeciw grypie, meningokokom, pneumokokom oraz przeciw ospie wietrznej. Warto wziąć pod uwagę, że dziecko, które miało już trudny start, rodząc się skrajnie niedojrzałe, nie powinno być niepotrzebnie narażane na infekcje, szczególnie, że jego układ odpornościowy jest niedojrzały.

Takie kwestie jak pierwszy spacer też warto odłożyć w czasie?

Do wszystkiego należy podejść indywidualnie. Najczęściej dziecko urodzone jako skrajnie niedojrzałe, opuszczając szpital, ma wagę około dwóch kilogramów i za sobą kilka tygodni pobytu na oddziale patologii noworodka. W zależności więc od sezonu, do pierwszego spaceru trzeba podejść zdroworozsądkowo. Jeżeli jest zima to przez kilka dni stosujemy werandowanie, a potem półgodzinny spacer. Na pierwszy spacer wybieramy środkową część dnia – najcieplejszą. Na pewno ograniczamy przez pewien czas kontakt z dużymi skupiskami ludzi. 

W wypadku wcześniaków często mówi się o tzw. wieku korygowanym. Możemy wyjaśnić to zagadnienie?

Pojęcie wieku korygowanego ułatwia ocenę rozwoju wcześniaka. Wiek korygowany to wiek, w którym dziecko by było, gdyby przyszło na świat o czasie.  Wiek dziecka, które urodziło się np. trzy miesiące wcześniej, niż miało się urodzić, obliczamy odejmując od jego faktycznego wieku te brakujące tygodnie. Tak więc kiedy dziecko ma już trzy miesiące, to nie można jego rozwoju porównywać do dziecka urodzonego o czasie, które ma trzy miesiące, tylko trzeba mieć świadomość, że po tych trzech miesiącach to dziecko jest rozwojowo w momencie narodzin. 

Czy rodzice wcześniaków mogą liczyć na jakieś wsparcie?

Jak już wspomniałam urodzenie dziecka przedwcześnie, jest trudne dla całej rodziny. Nierzadko jest tak, że niespodziewanie pojawiają się skurcze, akcja się zaczyna, wody odchodzą, kobieta dostaje się do szpitala, rodzi i nagle cały świat przewraca się rodzicom wcześniaka do góry nogami.  Dla rodziców wcześniaków istnieje wiele grup wsparcia, z pomocy których mogą skorzystać. Kontakt z matkami, które przeszły, bądź przechodzą przez to samo, jest naprawdę pomocny. Na oddziałach intensywnej terapii noworodkowej zazwyczaj jest dostępny dla rodziców psycholog. 

Rodzice wcześniaków mogą szukać wsparcia także w wielu fundacjach i grupach wsparcia, poniżej podpowiadamy kilka takich miejsc. 

  • Fundacja wcześniak rodzice – rodzicom  wcześniak@wcześniak.pl, www.wcześniak.pl
  • Za wcześnie – strona dedykowana rodzicom wcześniaków 
  • Stowarzyszenie  „ Za wcześnie ”
  • Grupy Wsparcia, Kluby Rodzica Wcześniaka 
Neonatolog Ewa Adamiec-Poniewierka


Ewa Adamiec-Poniewierka, neonatolog

Specjalista neonatologii, kierownik oddziału neonatologicznego Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym nr 3 w Rybniku. Przez siedem lat pracowała na Oddziale Intensywnej Terapii i Patologii Noworodka w Górnośląskim Centrum Zdrowia Dziecka w Katowicach. Ukończyła m.in. certyfikowany kurs resuscytacji krążeniowo- oddechowej noworodka i kurs resuscytacji wcześniaka, kursy ultrasonografii głowy, jamy brzusznej, stawów biodrowych i płuc. Studiowała w Akademii Medycznej we Wrocławiu. Prywatnie mama dwójki dzieci.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Twój komentarz
Twoje imię